Groningen toont een van de oudste door de mens geordende cultuurlandschappen van West-Europa. Net als in het naburige Friesland vestigden bewoners zich duizenden jaren geleden op kunstmatige aarden heuvels—hier wierden genoemd—om droge voeten te houden tijdens stormvloeden. Het wierdenlandschap van Middag-Humsterland, beschouwd als het oudste cultuurlandschap van Nederland, toont nog steeds de radiale middeleeuwse verkaveling rond dorpen als Ezinge, waar baanbrekende opgravingen werden geleid door de Vereniging voor Terpenonderzoek.
De strijd tegen het water veranderde gaandeweg in een offensief om rijke slibgronden te winnen. Na overstromingsrampen die de Dollard deden ontstaan, herwonnen opeenvolgende generaties het land door het opslibben en bedijken van kwelders. Het waterpeil in deze vruchtbare zeekleipolders wordt tegenwoordig gereguleerd door Waterschap Noorderzijlvest, terwijl de noordkust bescherming geniet via gigantische zeedijken en kwelderwerken die de overgang vormen naar de UNESCO-werelderfgoedlocatie van de Waddenzee.
Op de fiets ervaar je een overweldigende leegte en weidsheid. Aan de noordelijke horizon begrenzen de kwelders van het Groninger Landschap het vasteland, waar duizenden brandganzen en steltlopers foerageren. Buig je af naar het zuidoosten, dan verdwijnt de zeeklei en maak je plaats voor de Groninger Veenkoloniën: een landschap van kaarsrechte kanalen (wijken) en monumentale boerderijen, gevormd door grootschalige turfwinning en landbouwinnovatie.
Geschreven door de regiobeheerders van deze regio, CC BY-SA 4.0!✎↺
Vertaald uit de oorspronkelijke tekst in het Engels.